मासिक पाळी — जीवनाची सातत्यता जपणारी एक अत्यंत नैसर्गिक प्रक्रिया… पण समाजाच्या मानसिक रचनेत ती आजही ‘लपवण्याची’, ‘सहन करण्याची’ आणि ‘बोलू न देण्याची’ गोष्ट म्हणूनच रुजलेली आहे. ही केवळ शरीराशी संबंधित बाब नाही; ती अनेक महिलांच्या मनात वर्षानुवर्षे साचलेल्या संकोच, अपराधीपणा आणि आत्मविश्वासाच्या कमतरतेची न बोललेली कथा आहे. अशा या खोल मानसिकतेला बदलण्याचा धाडसी आणि संवेदनशील प्रयत्न मनोमय हिलिंग हार्ट फाउंडेशन, राहाता (शिर्डी) यांनी ‘रक्त संवाद’ या उपक्रमातून करत समाजासमोर एक नवा दृष्टिकोन ठेवला.
श्री साईबाबा संस्थानच्या प्रसादालयात पार पडलेल्या या उपक्रमात तब्बल ७,५०० सॅनिटरी पॅडचे वितरण करण्यात आले. मात्र, हा कार्यक्रम केवळ आकड्यांचा नव्हता—तो विचारांचा, भावनांचा आणि मानसिकतेचा प्रवास होता. प्रत्येक सॅनिटरी पॅडसोबत महिलांच्या मनात दडलेल्या एका प्रश्नाला उत्तर देण्याचा प्रयत्न होता—“मी चुकीची आहे का?” आणि त्या प्रत्येक प्रश्नाला मिळालेलं उत्तर होतं—“नाही… तू नैसर्गिक आहेस, तू सक्षम आहेस, तू शक्ती आहेस.”
कार्यक्रमाला मुख्य कार्यकारी अधिकारी मा. श्री गोरक्ष गाडेलकर, उपकार्यकारी अधिकारी मा. श्री दराडे सर, प्रशासकीय अधिकारी मा. श्री अतुल वाघ तसेच प्रसादालय विभाग प्रमुख मा. श्री संजय शिंदे यांचे मार्गदर्शन लाभले. त्यांच्या सहकार्यामुळे या उपक्रमाला केवळ प्रशासनिक पाठबळ मिळाले नाही, तर एक सकारात्मक सामाजिक दिशा मिळाली.
‘रक्त संवाद’ या उपक्रमाचा केंद्रबिंदू आहे — मौनातून संवादाकडे, आणि संवादातून स्वीकृतीकडे प्रवास. समाजाने वर्षानुवर्षे महिलांच्या मनात रुजवलेले ‘हे बोलायचं नाही’, ‘हे लपवायचं’, ‘हे चुकीचं आहे’ असे विचार त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर परिणाम करतात. मानसशास्त्र सांगते की, जेव्हा एखादी नैसर्गिक प्रक्रिया ‘लाज’ आणि ‘अपराधीपणा’शी जोडली जाते, तेव्हा व्यक्तीचा आत्मसन्मान कमी होतो, ती स्वतःलाच प्रश्न विचारू लागते आणि नकळत स्वतःपासून दूर जाऊ लागते.
याच ठिकाणी ‘रक्त संवाद’ हा उपक्रम एक मानसिक उपचार (psychological healing) म्हणून पुढे येतो. संवादाच्या माध्यमातून महिलांना स्वतःला व्यक्त करण्याची, ऐकले जाण्याची आणि स्वीकारले जाण्याची संधी मिळाली. अनेक महिलांनी पहिल्यांदाच आपल्या अनुभवांबद्दल मोकळेपणाने बोलताना दिसल्या—हा क्षण केवळ संवादाचा नव्हता, तर तो आत्ममुक्तीचा आणि आत्मस्वीकाराचा टर्निंग पॉईंट होता.
या उपक्रमातून एक व्यापक आणि दूरदृष्टी असलेला संदेश स्पष्टपणे समोर आला—
समाज बदलायचा असेल, तर केवळ सुविधा देऊन चालत नाही, तर विचार बदलावे लागतात… आणि विचार बदलायचे असतील, तर संवाद निर्माण करावा लागतो.
मनोमय हिलिंग हार्ट फाउंडेशनने नेमकं हेच साध्य केलं. त्यांनी केवळ सॅनिटरी पॅड वाटले नाहीत, तर त्यांनी महिलांच्या मनात दडलेल्या अंधाराला उजेड दिला. त्यांनी लाजेच्या जागी आत्मविश्वास, भीतीच्या जागी समज आणि मौनाच्या जागी संवाद निर्माण केला.
या उपक्रमाच्या यशामागे फाउंडेशनच्या टीम मेंबर्सचे समर्पण, संवेदनशीलता आणि समाजाबद्दलची बांधिलकी ठळकपणे दिसून आली. डॉ. येलम, पल्लवी नरारे, डॉ. संकेत येलम, किरण वाणी, डॉ. मीनाक्षी राठोड, रोहित राठोड, पोपट गायकवाड, सागर जाधव, तुषार पगार (संभाजीनगर), अथर्व शेळके, खुशी गमे, आकांक्षा खुसपरे, वैष्णवी सांबारे आणि इतर सदस्यांनी केवळ जबाबदारी पार पाडली नाही, तर प्रत्येक महिलेशी भावनिक नातं जोडत हा उपक्रम एक जिवंत अनुभव बनवला.
आज राहाता येथे घडलेली ही घटना केवळ एक कार्यक्रम नाही…
ती एक सामाजिक चळवळीची सुरुवात आहे.
ती एक मानसिक क्रांतीची बीजं आहेत.
आणि ती एक भविष्यातील सशक्त, आत्मविश्वासी आणि जागरूक समाजाची दिशा आहे.
कारण शेवटी —
बदल बाहेर घडत नाही… तो आधी मनात घडतो.
आणि ‘रक्त संवाद’ने आज हजारो मनांमध्ये तो बदल सुरू केला आहे.
0 Comments