लोणी: -( रूपाली निलेश भालेराव) सध्याच्या तंत्रज्ञानाच्या युगात विद्यार्थ्यांमध्ये मोबाईलचा वापर प्रचंड वाढला असून त्याचे गंभीर परिणाम समोर येत आहेत. या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांच्या मोबाईल अतिवापराला आळा घालण्यासाठी आणि पालकांमध्ये जागृती निर्माण करण्यासाठी एक विशेष मोहीम हाती घेण्यात आली आहे.
'डिजिटल डिटॉक्स इंडिया' या उपक्रमांतर्गत एका विशेष वेबिनारचे आयोजन करण्यात आले असून, या मोहिमेची सुरुवात संपूर्ण राज्यातून सर्वप्रथम अहिल्यानगर जिल्ह्यातून १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी करण्यात आली आहे. जिल्हा परिषद अहिल्यानगर आणि ऋणानुबंध बहुउद्देशीय सामाजिक संस्था यांच्या संयुक्त विद्यमाने हा अभिनव उपक्रम राबविला जात आहे.
या मोहिमेच्या माध्यमातून शालेय विद्यार्थ्यांच्या मोबाईल अतिवापरामुळे होणारे शैक्षणिक, शारीरिक, मानसिक आणि आर्थिक नुकसान या विषयावर तज्ज्ञांनी सविस्तर प्रकाश टाकला आहे. मोबाईलच्या व्यसनामुळे मुलांच्या अभ्यासावर होणारा परिणाम आणि त्यांच्या आरोग्यावर होणारे विपरीत परिणाम रोखण्यासाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांनी या वेबिनारमध्ये पालकांना महत्त्वपूर्ण मार्गदर्शन केले. मुलांनी मोबाईलचा संतुलित वापर कसा करावा आणि पालकांनी त्यावर कशा प्रकारे नियंत्रण ठेवावे, याबाबतच्या विविध उपाययोजनांची माहिती यावेळी देण्यात आली. या वेबिनारमध्ये जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी मा. डॉ आनंद भंडारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली डॉ. तात्याराव लहाने, डॉ. पराग संचेती, डॉ. सुधीर कांकरीया यांसारख्या नामवंत तज्ज्ञांनी आणि मानसोपचारतज्ज्ञांनी सहभाग नोंदवून मोलाचे मार्गदर्शन केले.
विद्यार्थ्यांची प्रगती सुधारण्यासाठी आणि त्यांना मोबाईलच्या विळख्यातून बाहेर काढण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना कराव्यात, यावर या कार्यक्रमात विशेष भर देण्यात आला. या उपक्रमात तज्ज्ञ मार्गदर्शकांची नियुक्ती करण्यात आली असून, त्यांच्या माध्यमातून जिल्ह्यातील शाळा आणि पालकांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. मोबाईलच्या अतिवापरामुळे मुलांच्या सर्वांगीण विकासात येणारे अडथळे दूर करण्यासाठी हा उपक्रम अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार असून, पालकांनी देखील या मोहिमेला उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला आहे. डिजिटल जगाच्या विळख्यातून मुक्त होऊन मुलांनी मैदानी खेळ आणि अभ्यासात रस घ्यावा, हाच या मोहिमेचा मुख्य उद्देश असल्याचे आयोजकांनी नमूद केले आहे.
मुलांच्या हातात मोबाईल देऊन पालक चांगल्या आणि वाईट अशा दोन्ही गोष्टींचा पाया रचत असतात. मोबाईलमुळे मुलांना अनेक चांगल्या गोष्टी शिकायला मिळतात, परंतु त्यासोबतच वाईट गोष्टींचा प्रसारही तितक्याच वेगाने होतो. पालकांनी मुलांच्या हातात मोबाईल देताना वेळेचे गणित आखून देणे गरजेचे आहे. आजच्या काळात मुलांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही, कारण मोबाईलचे वेड एकदा लागले की मुले अभ्यासापासून दूर जाऊ लागतात. पालकांनी वेळेवर लक्ष दिले नाही तर मुले मोबाईलमध्ये इतकी मग्न होतात की त्यांना बाहेरच्या जगाचे भान राहत नाही.
मोबाईलचा वापर टाळणे आजच्या युगात शक्य नसले तरी त्याचा अतिवापर नक्कीच घातक ठरू शकतो. मुले लहान असताना पालकांनी त्यांच्याकडे विशेष लक्ष देणे अपेक्षित आहे. मुले अनुकरणप्रिय असतात, त्यामुळे पालक मोबाईलचा जसा वापर करतील तसेच मुलेही वागतात. मुलांच्या हातात मोबाईल देताना तो कशासाठी दिला जात आहे आणि त्याचा उपयोग काय आहे, याची जाणीव त्यांना करून देणे ही पालकांची मुख्य जबाबदारी आहे. पालकांनी मुलांसोबत संवाद साधणे आणि त्यांना इतर मैदानी खेळांकडे किंवा छंदांकडे वळवणे गरजेचे आहे.
शेवटी, मोबाईल हा अभ्यासासाठी आणि प्रगतीसाठी एक उत्तम साधन असू शकतो, पण त्याचा वापर मर्यादित आणि पालकांच्या देखरेखीखालीच व्हायला हवा. जर आपण आतापासूनच मुलांच्या मोबाईल वापराच्या सवयींकडे गांभीर्याने पाहिले, तर भविष्यात होणारे नुकसान टाळता येईल. पालकांनी स्वतःच्या वागण्यात बदल घडवून आणल्यास मुलांमध्येही सकारात्मक बदल नक्कीच दिसून येईल. मोबाईलच्या विळख्यातून आपल्या मुलांना बाहेर काढणे कठीण असले तरी योग्य मार्गदर्शनाने ते शक्य आहे. मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी हा एक महत्त्वाचा बदल ठरेल.
0 Comments