(राजकुमार गडकरी यांजकडून)
भारतात देवीचे 51 शक्तीपीठे असून ती शक्तीपीठे भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान बनली आहेत. या 51 शक्तीपीठापैकीच मैहर येथील श्री शारदा देवी माता हे एक शक्तिपीठ आहे. येथे अनेक भाविक दर्शनाला येतात .त्यामुळे येथे नेहमी गर्दी असते. सध्या प्रयागराजला कुंभमेळा सुरू असल्यामुळे येथेही भाविकांची मोठी गर्दी आहे. प्रयागराजला महाकुंभ स्नान करण्यासाठी जाणारे भाविक किंवा येणारे काही भाविक येथे दर्शनासाठी येत आहेत. येथील मंदिर हे त्रिकूट पर्वतावर असल्याने येथे सुंदर ,रमणीय ,नैसर्गिक असे हिरवेगार नयनरम्य वातावरण असून सध्या रात्रीचा येथे चांगलाच गारवा जाणवत आहे.
मैहर हे मध्य प्रदेश राज्यातील सतना जिल्ह्यात वसलेले एक शहर आहे. मैहर हे नाव 'माई' (आई) + 'हर' (हार) या दोन शब्दांच्या मिश्रणापासून बनले आहे. हिंदू पौराणिक कथेनुसार, एकदा भगवान शिव माता सतीचे शरीर घेऊन फिरत असताना, सती (माई) चा हार मैहरमध्ये पडला, म्हणून लोकांनी त्याचे नाव मैहर असे ठेवले.
मैहर शहर हे रेल्वे स्टेशनपासून सुमारे पाच किलोमीटर अंतरावर असलेल्या त्रिकुटा टेकडीच्या सर्वात उंचावर असलेल्या माँ शारदा देवी मंदिरासाठी ओळखले जाते. धार्मिक तीर्थस्थान असल्यामुळे येथे अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वे थांबतात. येथे श्री शारदा देवीमातेच्या दर्शनासाठी त्रिकूट पर्वतावरील टेकडीच्या माथ्यावर पोहोचण्यासाठी १०६३ पायऱ्या आहेत, ज्यांना हा गडपायी चढणे अवघड जाते त्यांच्यासाठी सध्या तेथे सन 2009 पासून रोपवेची सुविधा देखील उपलब्ध आहे. त्यामुळे वृद्ध आजारी किंवा लहान मुले यांच्यासाठी हा रोपवे महत्त्वाचा असून या रोपवेत बसण्याचाही अनेक जण आनंद घेतात.
भारतातील प्रसिद्ध हिंदू मंदिरांपैकी हे एक मंदिर आहे. ते शारदा देवी मातेचे शक्तिपीठ मंदिर म्हणून ओळखले जाते. तिथे राहणारे, दुकानदार व आसपासचे लोक या मंदिराला मैहर देवी किंवा माँ शारदा मंदिर किंवा मैहर माता मंदिर किंवा मैहर देवी मंदिर किंवा मैहर की शारदा माता असे म्हणतात. हे मंदिर मध्य प्रदेशात असल्यामुळे येथे सर्रास हिंदी बोलली जाते. त्यामुळे येथे दक्षिण भारताप्रमाणे भाषेची अडचण येत नाही. येथे बसणे, रेल्वेने किंवा खाजगी प्रवासी वाहनाने येते.
येथे शारदा देवी आणि भगवान नरसिंह यांचे दर्शनासाठी डोंगराच्या माथ्यावर १०६३ पायऱ्या चढून गेल्यावर लागणारा गारवा सर्व थकवा नाहीसा करतो. या मंदिरात योग्य ठिकाणी भगवान बाल गणपती, भगवान मुरुग आणि आचार्य श्री शंकर यांची मंदिरे आहेत. येथे दर्शन झाल्यानंतर मोठे समाधान मिळते. नवरात्रोत्सवाच्या दिवसांत, देवी जगन्माथा शारदांबिका ब्रह्मी, माहेश्वरी, गौमरी, वैष्णवी, इंद्राणी, चामुंडेश्वरी आणि गजलक्ष्मी या आकर्षक अलंकारांमध्ये दिसते. माता शारदांबिका ही उच्च ज्ञानाची देवी आहे. आई दयाळू आणि हसतमुख आहे, एका हातात मधाचे भांडे धरून आहे, भक्तांना चिन मुद्रा आणि डाव्या हातात पुस्तक दाखवत आहे. देवी मातेच्या दर्शनाने मन प्रसन्न होते.
आख्यायिका सांगितली जाते की पृथ्वीराज चौहानशी युद्ध करणारे योद्धे आल्हा आणि उदल हे दोन्ही भाऊ शारदा देवीचे खूप कट्टर अनुयायी होते. असे म्हटले जाते की आल्हाने १२ वर्षे तपश्चर्या केली आणि शारदा देवीच्या आशीर्वादाने त्यांना अमरत्व मिळाले. या दुर्गम जंगलात देवीचे दर्शन घेणारे आल्हा आणि उदल हे पहिले होते असे म्हटले जाते. आल्हा मातेला 'शारदा माई' असे संबोधत असे आणि तेव्हापासून ती 'माता शारदा माई' म्हणून लोकप्रिय झाली. आणखी एक मनोरंजक गोष्ट अशी सांगितली जाते की, एक गुराखी त्रिकूट टेकडीवर गुरे चारण्यासाठी जात असे. एके दिवशी त्याला त्याच्या गुराख्यांसोबत एक सोनेरी रंगाची गाय दिसली पण परत येताना ती गायब झाली होती. हे पाहून तो खूप आश्चर्यचकित झाला आणि त्याने ठरवले की दुसऱ्या दिवशी तो नक्कीच त्या गायीला पकडेल आणि तिच्या मालकाला त्या गायीला चरण्यासाठी पैसे मागेल. दुसऱ्या दिवशी परत येताना ती गाय दुसरीकडे गेली आणि तो तिच्या मागे जाऊ लागला. काही अंतरानंतर गाय एका गुहेत शिरली आणि गुहेचा दरवाजा बंद झाला. त्याच्या वारंवार हाक मारूनही कोणीही दार उघडले नाही आणि तो गुराखी तिथेच बसून राहिला. काही तासांनंतर एका वृद्ध महिलेने दार उघडले आणि गुराख्याला त्याची समस्या विचारली. त्यानंतर त्याने सांगितले की तिला तिच्या गायीला चरण्यासाठी काही मोबदला हवा आहे.
त्या वृद्ध महिलेने त्याला काही धान्य दिले आणि पुन्हा इथे येऊ नये असा सल्ला दिला. त्या गुराख्याने तिला विचारले की ती तिथे एकटी कशी राहते, तिने सांगितले की ते तिचे घर आहे. काउबॉय घरी परतला आणि त्याला आढळले की धान्य महागडे रत्ने आणि रत्ने बनले आहेत. त्याला वाटले की या गोष्टी त्याच्यासाठी निरुपयोगी आहेत म्हणून तो राजाकडे गेला आणि त्याला ते दिले आणि त्याला सर्व काही सांगितले. राजाला आश्चर्य वाटले आणि दुसऱ्या दिवशी त्याला त्या ठिकाणी घेऊन जाण्यास सांगितले. त्याच दिवशी राजाने एक स्वप्न पाहिले ज्यामध्ये त्या वृद्ध महिलेने त्याला सांगितले की ती आदिशक्ती (महाशक्ती) माता शारदा आहे आणि त्याला डोंगराच्या माथ्यावर तिच्या मूर्तीवर एक शेड बांधण्यास आणि आवश्यक मार्गाची व्यवस्था करण्यास सांगितले जेणेकरून तिचे भक्त तिच्याकडे येऊन प्रार्थना करू शकतील. राजाने त्यानुसार सर्व व्यवस्था केली. व आजही येथे भाविकांसाठी मोठी व्यवस्था करण्यात आली आहे. भाविक दर्शन घेतात .देवीला नवस करतात .नवस देवीच्या कृपेने पूर्ण होतात .अशी भाविकांची येथे श्रद्धा आहे. चैत्र नवरात्र उत्सव व शारदीय नवरात्र उत्सव मोठ्या प्रमाणात साजरा केला जातो. असे येथील दुकानदार, रहिवाशींनी सांगितले.
0 Comments